Het Louvre eert de gebroeders Van Limburg met grote expositie in 2012
werk van de gebroeders Van Limburg. Kern van de expositie vormen 47 bladen uit het getijdenboek de ‘Belles heures’(‘Mooie uren’), afkomstig uit het Metropolitan Museum in New York. Ook bladen uit de Petites heures en Très Belles Heures de Notre Dameuit de collectie van de Bibliothèque nationale zullen in La Chapelle, de speciale tentoonstellingsruimte worden getoond. Een tentoonstelling van het werk van de drie Nijmeegse broers op deze schaal, is in Europa nooit eerder vertoond.
Met hun kalenderbladen uit de Très riches heures du duc de Berry hebben de broers de
populairste en meest gereproduceerde afbeeldingen uit de Late Middeleeuwen vervaardigd.
Toch kan er van de 800 miniaturen van hun hand wereldwijd slechts één originele miniatuur door het grote publiek worden aanschouwd. Vanwege hun unieke waarde zijn de miniaturen in kluizen opgeborgen in New York, het Vaticaan, Parijs en Chantilly.
Sinds de Stichting gebroeders Van Limburg in 2003 het initiatief nam om het werk terug te halen naar hun geboortestad, is hun kunst begonnen aan een opmerkelijke wereldtour. In 2005 stelde Museum Het Valkhof 17 bladen van de Belles heures tentoon, in 2009 volgde het J. Paul Getty Museum in Los Angeles en in 2010 het Metropolitan Museum in New York.
De opening werd opgeluisterd door 30 middeleeuwse figuranten uit Nijmegen, vergezeld door burgemeester Thom de Graaf. Ook de expositie in het Louvre zal aanleiding zijn voor een grote presentatie met figuranten door de Stichting gebroeders Van Limburg in Parijs.
In de afgelopen jaren werden vele middeleeuwse kledingensembles gebaseerd op de miniaturen. Deze ensembles van museaal niveau vormen jaarlijks het decor van de het Gebroeders van Limburgfestival, het grootste Middeleeuwenfestival van Nederland. Tijdens de Blijde Incomste, dit jaar op zondag 28 augustus komen de miniaturen tot leven.
De conservator van het Louvre, Hélène Grollemund, is blij met de expositie en de Nijmeegse
aandacht: ‘Deze expositie wordt een groot evenement!’ Immers, ook in Frankrijk, waar de
gebroeders van 1400 tot hun dood in 1416 aan het hof werkten, is hun kunst nooit in
originele staat te bewonderen. In Musée Condé in Chantilly, waar het getijdenboek de Très
riches heures du duc de Berry wordt beheerd, is voor het publiek slechts een replica met één
opengeslagen pagina te zien.
Gebroeders van Limburg in Los Angeles
In 2009 toont het Metropolitan Museum of Art in New York alle bladen uit de Belles Heures.
Na succesvolle exposities in Parijs (Louvre, 2004) en Nijmegen (Museum Het Valkhof, 2005) komen er binnenkort Gebroeders Van Limburgtentoon-
stellingen in de twee belangrijkste kunstmusea van de Verenigde Staten. Het J. Paul Getty Museum in Los Angeles wijdt van 18 november 2008 tot 8 februari 2009 een grote tentoonstelling aan de Nijmeegse schilders, die vlak na 1400 furore maakten in Frankrijk en uitgroeiden tot de belangrijkste vertegenwoordigers van de Internationale Gotiek.
Enige tijd daarna - de precieze data zijn nog niet vrijgegeven - zullen in het Metropolitan Museum of Art in New York alle miniatuurbladen worden getoond van de Les Très Riches Heures, een van de belangrijkste manuscripten uit de late middeleeuwen. Zeventien bladen uit dit getijdenboek maakten deel uit van de zo succesvolle Gebroeders Van Limburgtentoonstelling in Museum Het Valkhof in Nijmegen.
Voor iedereen die in 2005 de tentoonstelling in Museum Het Valkhof heeft gezien en er geen genoeg van kan krijgen, bieden deze twee tentoonstellingen aan het eind van dit jaar en volgend jaar in de VS een unieke gelegenheid opnieuw te genieten van de uitzonderlijke kunstwerken van de Nijmeegse Gebroeders Van Limburg.
De stichting Gebroeders Van Limburg onderzoekt mogelijkheden om rond deze tentoonstellingen activiteiten te ontwikkelen.
Onthulling tegeltableau Gebroeders van Limburg
24 oktober 2006
Vrijdag 27 oktober om 13:00 uur onthult wethouder Hannie Kunst in de Stokkumstraat in het centrum van Nijmegen een tegeltableau met een uitvergroting van de beroemde miniatuur 'De Anatomische Mens' van de Gebroeders Van Limburg (Nijmegen circa 1380 - Parijs 1416). Het tableau is in opdracht van de Stichting Gebroeders van Limburg vervaardigd door de Nijmeegse kunstenaar Bob Lejeune en meet 2 meter in de hoogte en 1.75 meter in de breedte. Het is het eerste object dat de kunst van de miniaturisten permanent zichtbaar maakt in hun geboortestad. De in 2002 opgerichte Stichting Gebroeders van Limburg wil in de naaste toekomst op meerdere creatieve manieren de wonderschone kunst van de broers aan bewoners, bezoekers en toeristen permanent laten zien, zodat Nijmegen bekend wordt als 'Gebroeders van Limburgstad'.

Een beroemde schildering
'De Anatomische Mens' is een van de beroemdste en meest 'gereproduceerde' kunstwerken uit de middeleeuwen. Het origineel is kleiner dan een A-4tje, meet 25 bij 18 centimeter en is geschilderd op perkament. Het blad is rond 1415 vervaardigd als onderdeel een getijdenboek (een bundel gebeden voor elke dag van het jaar) dat de Gebroeders Van Limburg maakten in opdracht van de Hertog van Berry, Les Très Riches Heures de Jean, Duc de Berry en wordt wereldwijd gezien als het hoogtepunt van de Internationale Gotiek. Het origineel ligt in een kluis van Musée Condé in Chantilly en wordt nooit getoond.
De miniatuur van 'De Anatomische Mens' is uitzonderlijk, omdat het gewoonlijk niet in getijdenboeken voorkomt. In het centrum zijn in een zeer verfijnde techniek twee geïdealiseerde jonge mensen, een man en een vrouw, geschilderd. Hun bevallige vormen in de zogenaamde 'weke stijl', de stijl van de laatste opleving van de gotiek, verwijzen al duidelijk naar de renaissance. De tekens van de dierenriem zijn regelmatig verspreid over het lichaam van de man. Elk teken beïnvloedt het lichaamsdeel waarover het is afgebeeld. De belangrijkste functie van de op de miniatuur aanwezige astrologische figuren was het bieden van medisch advies aan de opdrachtgever.
De man en vrouw zijn omlijst met een 'mandorla', een amandelvormig kader, die in de Middeleeuwen de speciale status van Christus en zijn moeder aangaf. Met 'De Anatomische Mens' vervingen de Gebroeders Van Limburg als eerste kunstenaars deze christelijke symboliek en plaatsten het in een 'heidens' wereldbeeld. Ook om deze reden worden de Gebroeders Van Limburg vaak gerekend tot voorlopers van de Renaissance.
De locatie Stokkumstraat, hoek Burchtstraat
Het tegeltableau 'De Anatomische Mens' is aangebracht in het oude Stokkumstraatje omdat de gebroeders Van Limburg daar, op de oostelijke hoek met de Burchtstraat, zijn opgegroeid. De Maelwael-Van Limburgs hadden meer huizen in de stad, onder andere naast het stadhuis, maar de Stokkumstraat is het meest met de familie verbonden. Het steegje - aanvankelijk de Stockomsgasse genoemd - draagt al meer dan 600 jaar de naam van hun tijd- en stadgenoot Adam van Stockum. Van Stockum was een Nijmeegse goudsmid en daarmee behalve een buurman ook een gildenbroeder van de Maelwael-Van Limburgs. De Gebroeders van Limburg groeiden op in de werkplaats van hun vader en ooms, waar opdrachten werden uitgevoerd voor de hertog van Gelre, die op tweehonderd meter van deze locatie in de Valkhofburcht verbleef.
Het kunstwerk
Er is gekozen voor een tegeltableau vanwege het duurzame karakter. Met een speciale techniek is de miniatuur exact overgebracht op de hardgebakken tegels. Bob Lejeune, kunstenaar en docent aan de Kunstacademie van Arnhem, is gespecialiseerd in het vervaardigen van keramische kunstwerken. Hij heeft gekozen voor een uitsnede van de miniatuur en de heraldiek, die op de achtergrond van het origineel te zien is, vervangen door een strak grijs/blauw fond.
Vanaf dinsdag 24 oktober wordt het tegeltableau aangebracht door Cuppens aannemersbedrijf.
Het kunstwerk is mede mogelijk gemaakt door
Gemeente Nijmegen
Cuppens aannemers en zn., Nijmegen
PMT Pensioenfonds Metaal en Techniek, Rijswijk
Het Louvre koopt een Maelwael voor 7,8 miljoen
'De belangrijkste aankoop van de afgelopen vijftig jaar´, zo betitelt Vincent Pomarède, directeur schilderijen van het Louvre, de aankoop van een paneel van Johan Maelwael. Na 12 jaar in het geheim onderhandelen is het museum er in geslaagd een paneel van de in Nijmegen geboren schilder te verwerven. Volgens de Stichting gebroeders Van Limburg, die zich wijdt aan het werk van het kunstenaarsgeslacht Maelwael/Van Limburg, is de aankoop niet zozeer bijzonder vanwege het hoge bedrag, maar omdat het oeuvre van Maelwael, waarvan zeldzaam weinig bewaard is gebleven, hiermee plotsklaps wordt uitgebreid met een absoluut meesterwerk. Johan Maelwael, wiens naam verwijst naar ´goed schilderen´, is de oom van de gebroeders Van Limburg.

Unieke aankoop
Het paneel ´Zittende Christus gesteund door de heilige Johannes´ is in 1985 gevonden door een priester in midden-Frankrijk, die er enkele honderden franken voor betaalde. Het paneel zat onder een dikke laag vuil. Twaalf jaar geleden startten de onderhandelingen. Het Louvre was zeer geïnteresseerd in het werk, vanwege de kwaliteit en omdat het museum al een topstuk in haar vaste collectie heeft van Johan Maelwael: het aangrijpende ‘Tondo met Pietà’. Deze aanvulling behoort volgens de directeur van het Louvre ´tot de absolute kern van de Franse schilderkunst´ en ´het is een nationale schat’. Hoewel Maelwael zeer productief en beroemd was, zijn slechts enkele werken van zijn hand bewaard gebleven, waaronder ‘De Maagd Maria met kindje Jezus en Engelen’ in de Gemäldegalerie in Berlijn, het oudste schilderij op doek uit de Westerse kunstgeschiedenis.
Bezoek
Begin april organiseert de Stichting gebroeders Van Limburg een serie excursies naar het Louvre. Op 4 april wordt de expositie met 47 bladen uit het getijdenboek ‘Les Belles heures’ van de gebroeders Van Limburg geopend. Tevens wordt dan van de gelegenheid gebruik gemaakt om dit nieuw ontdekte werk van Johan Maelwael en zijn Tondo te bezichtigen. In 2003 nam de stichting het initiatief enkele straten en pleinen naar het kunstenaarsgeslacht
Maelwael/Van Limburg te vernoemen, sinds enkele jaren kent Nijmegen dan ook een Johan Maelwaelplein in het centrum van de stad, op de Hessenberg. Jaarlijks keert Johan Maelwael terug naar zijn geboortestad als middeleeuwse figurant tijdens het Gebroeders van Limburg Festival, dat uitgegroeid tot het grootste Middeleeuwen festival van Nederland.
Wie was Johan Maelwael?
Johan Maelwael werd voor 1370 geboren uit een kunstenaarsgeslacht, waarvan we de naam van zijn vader, Willem Maelwael, en zijn oom, Herman Maelwael, uit de Nijmeegse archieven kennen. Deze familie had zich met hun heraldisch atelier aan de Burchtstraat een goede reputatie verworven aan de hertogelijke hoven van Gulik en Nijmegen. Het talent van Johan Maelwael viel op, zodat de Gelderse hertogin Katharina van Beieren hem bij haar nicht Isabella, de koningin van Frankrijk, aanbeveelt. Zo sleepte Johan in 1396 een belangrijke opdracht van Isabella van Beieren in de wacht en reisde hij af naar Parijs. Een jaar later nam de hertog van Bourgondië, Philips de Stoute, hem in dienst en verkaste Jan naar de Bourgondische hoofdstad Dijon, waar hij snel carrière maakte. Niet alleen werd hij een van de best betaalde kunstenaars in Frankrijk, maar ook hij kreeg een van de hoogste officiële functies aan het hertogelijke hof.
Zijn belangrijkste werk maakte hij voor het kartuizerklooster van Champmol, vlak bij Dijon, waar hij samenwerkte met grote kunstenaars als Jean de Beaumetz en de Haarlemse beeldhouwer Claus Sluter. De beroemde beelden van Sluter, zoals de profeten van de Mozesput in Dijon, zijn door Maelwael gepolychromeerd. Uit eigentijdse bronnen blijkt dat Maelwael behoorlijk productief was en zeer gewaardeerd werd.
Zo zette Johan Maelwael de schildertraditie van zijn vader en oom voort. Toen in 1404 Philips de Stoute overleed, volgde zijn zoon Jan zonder Vrees hem op. Johan reisde vervolgens in 1405 terug naar Nijmegen, waar hij in het huwelijk trad met Heilwig van Redinchaven, met wie hij vier kinderen kreeg. In 1415 stierf Jan Maelwael in Dijon, waar hij toen met zijn gezin woonde. Jan zonder Vrees gaf het overgebleven gezin een pensioen.
Gebroeders Van Limburg
De zus van Johan Maelwael, Mette Maelwael, trouwde rond 1380 met de Nijmeegse beeldsnijder Arnold van Limburg. Arnold nam de leiding over het atelier over, toen zijn zwager Johan Maelwael in 1396 naar Frankrijk vertrok. Uit hun huwelijk werden veel kinderen geboren, waaronder Paul, Herman en Johan van Limburg. Rond 1400 besloot Johan Maelwael zijn neefjes naar Parijs te halen. Binnen enkele jaren overtroffen zijn neven de roem van hun oom en groeiden door het mecenaat van de hertog van Berry uit tot kunstenaars van wereldfaam.
Gebroeders van Limburg in New York
Op 19 mei opent de Pierpont Morgan Libray & Museum in New York een expositie over Middeleeuwse mode in Frankrijk en Nederland. Deze expositie bevat vier prachtige kledingensembles uit Nijmegen. Drie kledingateliers die de afgelopen jaren kledingstukken hebben ontworpen voor het gebroeders
Sinds het Gebroeders Van Limburg Festival in 2005 begon zijn er zes kledingateliers opgericht. Zij ontwerpen de Middeleeuwse kleding voor de honderden re-enactors die figureren op het grootse middeleeuwse festival van Nederland. Bij elkaar laten ze alle geledingen van de maatschappij zien, van bedelaars, poepscheppers, leprozen en ambachtslieden tot hovelingen en vorsten. Al eerder waren de kledingstukken in musea te zien. Als onderdeel van de expositie over het getijdenboek van Katherina van Kleef richtte Museum Het Valkhof in 2009 twee zalen in met kleding uit de tijd van de hertogin van Gelre. In 2010 luisterden 30 Middeleeuwse figuren uit Nijmegen en Zutphen de opening van twee exposities in New York op: in het Metropolitan Museum en in de Piepront Morgan Library & Museum. Dat maakte zoveel indruk dat de conservator Roger Wieck van de Pierpont de kledingateliers heeft gevraagd nieuwe kleding te maken. Toen hij enkele weken terug de eerste twee ensembles ontving van Corinne Roes (Kledingatelier Mette Maelwael) reageerde hij: ‘Fabulous, fabulous, fabulous! I could not be happier.’
Aanleiding voor
Voor meer informatie:
- Kedingatelier Mette Maelwael/Corinne Roes:
06-13071372
- Het Woud der Verwachting/Elvire Trijsburg:
06-6323103
- Flor Buchuck: 06-50476982
Stichting gebroeders Van Limburg: André Stufkens: 06-53960552
Fotomateriaal voor de pers:
http://www.themorgan.org/about/press/IlluminatingFashionPressImages.pdf






















